Endüstriyel dünyada “Yetişkinler için LEGO” olarak bilinen sigma profil sistemleri; kaynak, taşlama ve boya gibi maliyetli süreçleri ortadan kaldırarak modüler yapılar kurmanızı sağlar. Ancak profesyonel bir montaj, sadece iki profili birbirine vidalamaktan ibaret değildir. Yapının rijitliği (snklığı), gönyesi ve yük taşıma kapasitesi tamamen montaj tekniğine bağlıdır.
Bu rehberde, stoklarımızdaki Sigma Profil serilerini kullanarak, titreşime dayanıklı ve mikron hassasiyetinde şasiler kurmanın mühendislik detaylarını inceleyeceğiz.
1. T-Somun (Kanal Somunu) Seçimi ve Mekaniği
Montajın en kritik parçası, profil kanalının içinde gizlenen T-somunlardır. Doğru somun seçimi montaj hızınızı %50 artırır.
- Yaylı T-Somun (Spring Loaded Nut)
Dikey montajların vazgeçilmezidir. Arkasındaki yaylı çelik parça veya bilye, somunun kanala sürtünerek istenilen yükseklikte sabit kalmasını sağlar.
- Avantajı: Dikey profilde somun aşağı düşmez, montajı tek kişi yapabilir.
- Kullanım Yeri: 3D yazıcı kuleleri, dikey şasi ayakları.
- Döner T-Somun (Roll-in / Drop-in Nut)
Montajı bitmiş, uçları kapalı bir şasiye sonradan parça eklemek için tasarlanmıştır. Profilin herhangi bir noktasından kanala yatay olarak atılır ve cıvata sıkıldığında 90 derece dönerek kanala kilitlenir.
- Avantajı: Profili sökmeden modifikasyon yapma imkanı verir.
- Kare Somun (Square Nut)
En ekonomik ve mukavemeti yüksek çözümdür. Yüzey temas alanı geniştir.
- Dezavantajı: Profillerin uçları kapatılmadan önce kanaldan sürülmesi gerekir. Unutulursa şasi sökülmek zorundadır.
Semantik İpucu: Kanal 8 (30×30) profiller için M6, Kanal 10 (40×40/45×45) profiller için M8 diş ölçüsü endüstriyel standarttır.
2. Köşe Bağlantı Yöntemleri: Hangisi Daha Sağlam?
Şasinizin maruz kalacağı yüke (statik veya dinamik) göre bağlantı elemanı seçmelisiniz.
Yöntem A: Geniş L-Braket (Köşebent) ile Montaj
En yaygın ve en sağlam yöntemdir. Profilin dış yüzeyine temas eden döküm veya alüminyum parça, momenti geniş bir alana yayar.
- Mukavemet: Çok Yüksek
- Görünüm: Endüstriyel (Bağlantı parçası görünür)
Yöntem B: Gizli (Ankraj) Bağlantı
Estetiğin ön planda olduğu, dışarıdan vida veya braket görünmesinin istenmediği durumlarda kullanılır. Profilin merkezine delik delinerek özel bir silindirik pim ile sıkıştırılır.
- Mukavemet: Orta
- Görünüm: Kusursuz (Dışarıdan parça görünmez)
Yöntem C: İç Köşe (Küp) Bağlantı
Üç profilin birleştiği köşe noktaları için (X, Y, Z ekseni) küp şeklindeki bloklar kullanılır. Şasinin köşelerini kapatarak temiz bir bitiş sağlar.
3. Profesyonel Montaj Adımları
Adım 1: Yüzey Temizliği ve Çapak Alma
Kesilen profillerin uçlarında kalan çapaklar, birleşimin tam 90 derece (gönye) olmasını engeller. Montaja başlamadan önce profil uçlarını ince bir zımpara veya eğe ile temizleyin.
Adım 2: Ön Montaj (Gevşek Birleşim)
Tüm parçaları yerlerine yerleştirin ve cıvataları elle hafifçe tutturun. Asla tek bir köşeyi sonuna kadar sıkıp diğerine geçmeyin. Bu, şaside gerilmeye (kasılmaya) neden olur.
Adım 3: Gönyeleme ve Çapraz Kontrol
Şasiniz bir kare veya dikdörtgen ise, cıvataları sıkmadan önce çapraz ölçüleri (köşeden köşeye) şerit metre ile ölçün. İki çapraz ölçü birbirine eşitse (Örn: 150.2 cm = 150.2 cm), şasiniz tam gönyededir.
Adım 4: Torklama (Sıkma İşlemi)
Alyan anahtarı ile cıvataları sıkın. Aşırı sıkmak alüminyum dişleri bozabilir, az sıkmak gevşemeye neden olur.
- M6 Cıvata için: 10-12 Nm
- M8 Cıvata için: 20-25 Nm
4.Montajda Yapılan Kritik Hatalar
Ustalık detaylarda gizlidir. İşte acemilerin sık yaptığı hatalar:
- Yanlış Cıvata Boyu: Profilin dibine değen uzun cıvata, somunun kanala kilitlenmesini engeller. Cıvata, somundan en fazla 1-2 diş çıkmalıdır.
- Yıkayıcı (Pul) Kullanmamak: Cıvata başı alüminyumu ezebilir. Mutlaka pul kullanın veya flanşlı cıvata tercih edin.
Kanal Temizliği: Kanalın içinde kalan talaş veya toz, somunun kaymasını engeller. Montaj öncesi kanallara hava tutun.
Hangi Profili Seçmelisiniz?
- Hafif yükler (3D Yazıcı, Sensör Ayağı) için: 20×20 ve 30×30 Sigma Profil
- Ağır yükler (Çalışma Tezgahı, CNC Şasisi) için: 40×40 ve 45×45 Ağır Seri
- Tüm bağlantı parçaları için: Sigma Profil Aksesuarları
SSS - TEKNİK SORULAR
Sigma profilleri kesmek için özel testere gerekir mi?
Alüminyum yumuşak bir metaldir. Diş sayısı yüksek (T.C.T uçlu) bir daire testere veya gönye kesme makinesi ile çapaksız kesim yapabilirsiniz. Demir testeresi ile elle kesim yapmak gönyeyi tutturmayı zorlaştırır.
Titreşimli bir makine yapıyorum, cıvatalar gevşer mi?
Evet, titreşim cıvataların düşmanıdır. Bunu önlemek için montaj sırasında cıvatalara “Loctite (Vida Sabitleyici)” sürebilir veya Fiberli Somun kullanabilirsiniz
Profilin kanalına kablo gizleyebilir miyim?
Kesinlikle. Sigma profillerin en büyük avantajı budur. Kanalların içinden elektrik veya hava hortumu geçirebilir, üzerini Kanal Kapama Fitili ile kapatarak estetik ve güvenli bir görünüm elde edebilirsiniz.